Ana Sayfa



biyodoc.com
BİTKİLERDE TAŞIMA SİSTEMİ
 

 

*Bitkilerde taşıma sistemi
 
→Damarsız çiçeksiz bitkilerde taşıma sistemi bulunmaz. (su yosunu, kara yosunu, ciğer otları)
→Bu bitkilerde taşıma; osmoz, difüzyon ve aktif taşıma ile yapılır.
 
Geri kalan tüm bitkilerde odun ve soymuk borularından oluşan bir taşıma sistemi bulunur.
 
 
 
**Su ve minerallerin taşınması:
 
Damarlı bitkilerde su ve mineraller, kökten-yapraklara kadar odun boruları ile taşınır.
Odun boruları ölü hücrelerdir.
Taşıma hızları yüksektir.
 
 
Su ve minerallerin taşınmasında; kılcallık, kök basıncı ve terleme kohezyon kuvveti etkili olur.
 
 
 
***Kılcallık:
 
Odun boruları çok ince olduğundan, suyu çekebilme özelliğine sahiptir.
Bu olaya kılcallık denir.
 
Odun borularında suyun yükselmesini adhezyon çekim kuvveti sağlar.
  
 
 
→Kılcallığın etkisi ile su, 5 metreye kadar yükselebilir. 
 
 
 
 
***Kök basıncı:
 
→Bir bitkinin kök osmotik basıncı, her zaman yaşadığı ortamdan yüksektir.
→Bu durum bitkide, bir kök basıncı kuvveti oluşturur.
 
Bunun sonucunda kök, topraktaki suyu osmozla alır.
 
 
 
Kök basıncının etkisi ile su, 25-30 metreye kadar yükselebilir.
 
 
Not:
 
Bitkiler kök osmotik basıncını topraktan daha yüksek tutabilmek için, topraktan sürekli aktif taşıma ile mineral alır
 ve aynı zamanda; yapraklarda üretilen glikozları köklere gönderir.
 
 
Kök osmotik basıncı büyüklüğü: Kurak ortam bitkileri  > ılıman ortam bitkileri  > nemli ortam bitkileri
 
 
 
Bitkilerde kök basıncının etkisiyle; damlama ve yaşarma olayları gerçekleşir.
 
 
 
 
 
►Damlama (gutasyon):
 
Havanın neme doymuş olduğu zamanlarda, bitkiler stomalardan terleme yapamaz.
Bitkilerde odun borularından, epidermis yüzeyine kadar uzanan hidatod adı verilen yapılar bulunur.
Bitkiler aldıkları suyun fazlasını, hidatodlardan sıvı damlalar halinde dışarı atar.
→Bu olaya damlama denir.
Su ile beraber zararlı tuzlar da dışarı atılır.
 
 
 
►Yaşarma (eksüdasyon):
 
Bitkinin yaralanan kısımlarından dışarı sıvı akmasıdır.
Yaşarma olayı, en iyi şekilde nergis bitkisinde ve muz ağacında gözlenebilir.
 
 
 
***Terleme kohezyon teorisi:
 
Bitkiler stomalardan terleme ile kaybettiği su kadar suyu, odun borularından çeker.
→Suyun kesintisiz bir şekilde yükselmesini, kohezyon çekim kuvveti sağlar.
 
 
Bu olaya terleme-kohezyon çekim kuvveti etkisi denir.
Su bu kuvvetin etkisiyle, 100 metreden daha fazla yüksekliğe taşınabilir.
 
 
Not:
 
Bitkilerdeki terleme gaz halde gerçekleşir.
Bitkiler terleme ile sadece su buharı atar.
Tuz atmazlar.
 
 
 
**Bitkilerde organik maddelerin taşınması:
 
→Bitkilerde organik maddelerin taşınması soymuk boruları ile gerçekleşir.
Soymuk boruları canlıdır.
Taşıma hızları düşüktür.
 
Soymuk borularında made taşıması; difüzyon ve aktif taşıma ile gerçekleşir.
→Maddeler suda çözünmüş olarak taşındığından; osmoz olayı da bu taşımada görev alır.
 
Yapraklarda üretilen glikozun; gövde, meyve ve köklere kadar taşınması basınç akış teorisi ile açıklanır.
 
 
 
 
 
  
 
 
 
###########################################################################################

 
















































 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats