Ana Sayfa

 


biyodoc.com
EŞEYSİZ ÜREME


 
**Eşeysiz üreme:
 
Tek bir ata bireyin, kendisiyle aynı genetik özelliklere sahip yeni bir birey meydana getirmesine eşeysiz üreme denir.
Eşeysiz üreme mitoz bölünme ile gerçekleşir.
Çeşitlilik olmaz.
Oluşan bireylerin, değişen çevre koşullarında karşı uyum yetenekleri azdır.
 
 
Eşeysiz üreme; bölünerek, tomurcuklanarak, sporla, rejenerasyonla ve  vejatatif  olmak üzere 5 kısımda incelenir.




***Bölünerek üreme:
 
→Tek hücreli canlılarda görülür.
Mitoz bölünme ile üreme gerçekleşir.
 
 Örnek: Bakteriler, mavi-yeşil algler, amip, öglena, paramesyum
 
 
 
***Tomurcuklanarak üreme:
 
Ana canlı üzerinde mitoz bölünmeyle bir tomurcuk oluşturulur.
Zamanla bu tomurcuk, büyüyüp gelişerek yeni bir bireyi oluşturur. 
 
 
Örnek: Bira mayalarında, hidrada, süngerlerde, sölenterlerde, ciğer otlarında ve gözyaşı bitkisinde görülür.

 
 
***Sporla üreme:
 
→Bazı canlılar, kötü ortam koşullarına dayanaklı olan; spor adı verilen yapıları oluşturur.
→Sporlar uygun kuşullarda gelişerek, yeni bir bireyi oluşturur. 
 
Örnek: Mantarlarda, su yosunlarında, kara yosunlarında, eğrelti otunda ve sıtma mikrobunda (Plazmodyum) görülür.
 

 
***Rejenerasyon (yenilenme) ile üreme:
 
→Bir canlının vücudundan kopan bir parçanın, eksik olan kısımlarını tamamlayarak yeni bir birey meydana getirmesine rejenerasyon ile üreme denir.

 
 
 
Örnek: Deniz yıldızlarında, planaryada, toprak solucanında görülür.
 
 
Not:

Kertenkelenin kopan kuyruğunun tekrar çıkması, rejenerasyon ile üreme değildir.
Bu olay rejenerasyon ile onarılmadır.  
Çünkü yeni bireyler oluşmaz.
 
 
 
 
***Vejatatif üreme:
 
Bir bitkiden kopan bir parçanın uygun koşullarda gelişmesi ile yeni bireyin meydana gelmesine vejatatif üreme denir.
 
Vejatatif üreme; çelik, aşılama, daldırma, yumru, soğan, sürünücü gövde ve doku kültürü ile üreme olmak üzere 7 kısımda incelenir.

 
►Çelik ile üreme: 
 
Bitkiden kopan; dal, kök veya yaprağın uygun ortamda gelişmesiyle, yeni bir bireyi meydana getirmesine çelikle üreme denir.
 
Örnek: Kavak, dut, gül, elma, asma, incir gibi bitkiler çelikle üretilir.
 

 
Aşı ile üreme:
 
Bir bitkiden, aşı adı verilen dal ya da bir doku parçası alınır.
 Aşı, anaç adı verilen başka bir bitkinin dokularına eklenir.
→Aşı, zamanla anaç bitkinin dokuları ile kaynaşır ve gelişerek yeni bir bireyi oluşturur.
 
 
 
 


 
 
Daldırma:  
 
→Bir bitkinin dalı, yere yatırılıp üzeri toprakla gömülür.
Dalın toprak altında kalan kısmı, köklenerek yeni bir bireyi meydana getirir.
 
 



 
 
 
Yumru ile üreme:
 
→Bazı bitkilerde, yumru adı verilen; toprak altı gövdesi bulunur.
Yumrudan parçalar koparılarak toprağa ekildiğinde; her bir parça gelişerek yenir bir bireyi meydana getirir.

 
 


Örnek:  Patates
 
 
Not:
 
Yumrudan koparılan parçaların gelişebilmesi için, bu parçalarda göz adı verilen yapıların bulunması gerekir.
 
 
 
 
Soğan ile üreme:
 
Bazı bitkilerde soğan adı verilen yapılar bulunur.
→Soğanlar, uygun koşullarda gelişerek yeni bir bireyi oluşturur.
 
Örnek: Nergis, lale, sarımsak, yemeklik soğan
 



Sürünücü gövde ile üreme:
 
→Bazı bitkilerin gövdeleri, toprak üstünde ya da toprak altında yere paralel olarak büyür.
Bu bitkilerin gövdeleri yer yer kök bırakarak; yeni bireyleri oluşturur.
 
Örnek: Çilek, böğürtlen, ayrık otu, nane 
 
 
 Not:
 
Toprak üstü sürünücü gövdeye stolon adı verilir. (çilek)
Toprak altı sürünücü gövdeye rizom adı verilir. (ayrık otu)
 
 
Doku kültürü ile üreme:
 
Bir bitkiden alınan doku parçasının, steril (mikrop barındırmayan)  kültür ortamında gelişmesi ile yeni bir bireyin oluşmasına; doku kültürü ile üreme denir.
 
 
 
 
 
 
 
Örnek: Gelişmiş yapılı bitkilerin büyük bir kısmı bu yöntemle çoğaltılabilir.
 
 
 
 
 
 

 
 

###########################################################################################

 
















































 www.biyodoc.com     SİTENİN TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Bu websitesi webservis hosting paneli tarafindan olusturulmustur

web stats